Αυτισμός στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση

Οδηγός για Εκπαιδευτικούς

Η υποστήριξη μαθητών με αυτισμό στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση αποτελεί πρόκληση αλλά και ευκαιρία για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης, της συμπερίληψης και της εξατομικευμένης μάθησης. Ακολουθεί ένας πρακτικός οδηγός, βασισμένος σε επιστημονικές πηγές από το εξωτερικό.

Τι είναι ο αυτισμός στη σχολική ηλικία

Ο αυτισμός (ΔΑΔ) είναι μια νευροαναπτυξιακή διαταραχή που επηρεάζει:

• την κοινωνική επικοινωνία και αλληλεπίδραση

• τη συμπεριφορά, με έμφαση στη ρουτίνα και την επανάληψη

• την επεξεργασία αισθητηριακών ερεθισμάτων

  
  

Στο γυμνάσιο και το λύκειο, οι μαθητές στο φάσμα μπορεί να δυσκολεύονται με:

• την τήρηση κοινωνικών κωδίκων

• την κατανόηση αφηρημένων εννοιών

• την προσαρμογή σε μεταβαλλόμενες καταστάσεις ή νέα περιβάλλοντα

• το αυξημένο άγχος λόγω απαιτήσεων και κοινωνικών πιέσεων

Πρακτικές Στρατηγικές για Εκπαιδευτικούς

1. Δημιουργία προβλέψιμου και σταθερού περιβάλλοντος

• Χρήση καθημερινού προγράμματος με οπτικά βοηθήματα

• Προειδοποίηση πριν από αλλαγές στη ρουτίνα

• Καθαρή οργάνωση της τάξης και των υλικών

2. Υποστήριξη κοινωνικών δεξιοτήτων

• Ενθάρρυνση μικρών συνεργατικών ομάδων με σαφείς ρόλους

• Παρουσίαση κοινωνικών ιστοριών και μοντέλων συμπεριφοράς

• Συστηματική διδασκαλία μη λεκτικών σημάτων

3. Διαχείριση αισθητηριακής υπερευαισθησίας

• Πρόβλεψη ήσυχων, ουδέτερων χώρων αποφόρτισης

• Περιορισμός θορύβων, έντονου φωτισμού ή οσμών

• Παροχή ακουστικών ή βοηθητικών αντικειμένων όπου χρειάζεται

4. Προσαρμοσμένη και διαφοροποιημένη διδασκαλία

• Χρήση πολυαισθητηριακών μεθόδων

• Παροχή περισσότερου χρόνου σε διαγωνίσματα ή εργασίες

• Καθοδήγηση με βήματα (task analysis) για σύνθετες οδηγίες

Συνεργασία με Οικογένεια και Ειδικούς

Η συχνή επικοινωνία με την οικογένεια και τους ειδικούς που υποστηρίζουν το παιδί (ειδικός παιδαγωγός, ψυχολόγος, εργοθεραπευτής) είναι καθοριστικής σημασίας. Ο φάκελος μαθητή με αξιολογήσεις, εξατομικευμένο πρόγραμμα (Ε.Ε.Π.), και πληροφορίες για τις δυσκολίες και τις δυνατότητες του, πρέπει να είναι προσβάσιμος και σεβαστός από όλους τους εκπαιδευτικούς που εμπλέκονται.

Χρήσιμες Πηγές και Οδηγοί

1. Understanding Autism: A Guide for Secondary School TeachersΈκδοση του CSESA (University of North Carolina)https://csesa.fpg.unc.edu/sites/csesa.fpg.unc.edu/files/UnderstandingAutismSecondaryTeachersGuide.pdf

2. Teaching Students with Autism: A Guide for EducatorsNational Education Association (ΗΠΑ)https://www.nea.org/resource-library/teaching-students-autism-guide-educators

3. Autism: A Guide for Mainstream Secondary SchoolsΟδηγός από το Autism Waleshttps://neurodivergencewales.org/wp-content/uploads/2020/08/2017_Autism-A-Guide-for-Mainstream-Secondary-Schools-Eng.pdf

   
   

Συμπεράσματα

Η εκπαιδευτική κοινότητα καλείται να ανταποκριθεί με ευαισθησία και επιστημονική τεκμηρίωση στις ανάγκες των μαθητών με αυτισμό. Με δομημένες παρεμβάσεις, συνεργασία και καλή πρόθεση, το σχολείο μπορεί να γίνει τόπος ασφάλειας και εξέλιξης για κάθε παιδί στο φάσμα.